| renthoff
Kiedy przysługuje ekwiwalent za pranie odzieży roboczej?
Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom odzież roboczą w odpowiednim stanie, a więc także zadbać o jej pranie, konserwację i ewentualne naprawy. Może zorganizować te czynności samodzielnie, na przykład korzystając z usług pralni, albo powierzyć pranie pracownikowi. W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje ekwiwalent, który powinien pokrywać rzeczywiste koszty prania odzieży roboczej. Nie jest to premia ani dowolnie ustalony dodatek do wynagrodzenia, lecz zwrot wydatków poniesionych przez pracownika.
Kiedy przysługuje ekwiwalent za pranie odzieży roboczej?
Ekwiwalent za pranie odzieży przysługuje wtedy, gdy pracodawca nie zapewnia czyszczenia ubrań, a obowiązek ten wykonuje pracownik. Wynika to z art. 237⁹ § 3 Kodeksu pracy. Przepis wskazuje, że w takim przypadku wysokość świadczenia powinna odpowiadać kosztom poniesionym przez pracownika. Jeżeli firma odbiera brudne ubrania, przekazuje je do pralni i zwraca pracownikowi czysty komplet, dodatkowy ekwiwalent za pranie nie jest należny.
To, jak często odzież ma być czyszczona, które stanowiska obejmuje świadczenie oraz w jakich terminach następuje rozliczenie, powinny określać wewnętrzne procedury w zakładzie. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której pracownik ponosi koszty, ale nie wie, na jakiej podstawie i w jakiej wysokości zostaną mu zwrócone.
Ile należy się pracownikowi za pranie odzieży?
Wysokość ekwiwalentu za pranie powinna odpowiadać realnym kosztom poniesionym przez pracownika. Przy ustalaniu kwoty uwzględnia się:
- częstotliwość prania,
- liczbę i rodzaj pranych elementów,
- koszt wody, energii i detergentu,
- cenę usługi w zewnętrznej pralni,
- rzeczywisty okres wykonywania pracy wymagającej używania odzieży roboczej.
Wysokość świadczenia może być różna dla poszczególnych stanowisk. Inne są bowiem koszty okazjonalnego prania lekkiej odzieży, a inne częstego czyszczenia kilku kompletów intensywnie zabrudzonych ubrań. Jeżeli pracownik korzysta z pralni, podstawą rozliczenia może być rachunek lub paragon. W przypadku prania domowego pracodawca może przyjąć ustaloną wcześniej kwotę, ale powinna ona wynikać z racjonalnej kalkulacji. Symboliczny dodatek za pranie, który nie pokrywa rzeczywistych wydatków, może nie spełniać wymogu wypłacania ekwiwalentu.
Pranie odzieży roboczej w domu – kiedy jest dopuszczalne?
Pranie odzieży roboczej w domu jest możliwe, gdy pracodawca nie zapewnia tej usługi i powierza ją pracownikowi. Musi przy tym wypłacać ekwiwalent odpowiadający poniesionym kosztom. Domowe pranie nie zawsze będzie jednak właściwym rozwiązaniem. Ubrania mogą wymagać zachowania określonej temperatury, użycia odpowiednich środków i kontroli po zakończeniu czyszczenia. Niewłaściwe pranie może powodować szybsze zużycie materiału albo pogorszenie właściwości użytkowych i ochronnych. Pracownikowi nie wolno powierzyć prania odzieży skażonej środkami chemicznymi, substancjami promieniotwórczymi ani materiałami biologicznie zakaźnymi. W takich przypadkach przechowywanie i czyszczenie musi zorganizować pracodawca w warunkach odpowiednich do rodzaju zagrożenia.
Pranie odzieży roboczej przez pracodawcę – alternatywa dla ekwiwalentu
Pranie odzieży roboczej przez pracodawcę pozwala przejąć kontrolę nad całym obiegiem ubrań. Firma ustala harmonogram odbioru, sposób czyszczenia, zasady naprawy oraz częstotliwość wymiany zużytych elementów. Pracownik nie ponosi wtedy kosztów ani nie musi zabierać zabrudzonej odzieży do domu. Dla pracodawcy oznacza to bardziej przewidywalne koszty, mniejszą liczbę rozliczeń indywidualnych i możliwość nadzorowania stanu odzieży. Rozwiązanie jest szczególnie przydatne w zakładach, w których ubrania szybko się brudzą, wymagają częstego czyszczenia lub muszą zachowywać określone właściwości użytkowe.
Profesjonalne pranie odzieży roboczej może być częścią szerszej usługi obejmującej wynajem, serwisowanie, regularny odbiór i dostarczanie czystych kompletów. W Renthoff realizujemy taki model między innymi dla firm z Małopolski, Śląska i Podkarpacia.
Ekwiwalent za pranie – ile wynosi i jakie są koszty prania odzieży roboczej?
Zasady wypłaty warto zapisać w regulaminie pracy, tabeli przydziału odzieży albo odrębnej procedurze. Dokument powinien określać stanowiska objęte świadczeniem, sposób kalkulacji, częstotliwość wypłaty i zasady pomniejszania kwoty za dłuższe nieobecności. Koszty prania odzieży roboczej należy okresowo weryfikować. Ceny energii, wody, detergentów i usług pralniczych zmieniają się co roku, dlatego raz ustalona stawka nie będzie odpowiednia przez kilka kolejnych lat.
